يا اخلاق فاسده ، طور ديگر از حق محجوب شوند . و اهل معاصى كبيره و صغيره و موبقات و مهلكات ، به حسب درجات آن ، به نوعى از سبيل حق بازمانند . و اهل متابعت هواى نفس در مشتهيات نفسانيهء مباحه و صرف همت و كثرت اشتغال به آن ، نوع ديگر از راه حقيقت بازمانند . و اهل مناسك و اطاعات صوريه براى تعمير عالم آخرت و ادارهء مشتهيات نفسانيه و رسيدن به درجات يا خوف از عذاب و رهايى از دركات ، به‌طورى ديگر محجوب از حق و سبيل آن مانند . و اصحاب تهذيب نفس و ارتياض آن براى ظهور قدرت نفس و رسيدن به جنت صفات ، به نوعى محجوب از حق و از لقاء آن هستند . و اهل معارف و سلوك و جذبات و مقامات عارفين ، كه نظرى جز لقاء حق و وصول به مقام قرب ندارند ، نيز نوعى ديگر محجوب از حق و از تجليات خاص محروم‌اند چون در آنها نيز تلوينْ باقى و از خودى آثارى هست . پس از اين ، مراتب ديگرى است كه ذكر آن مناسب مقام نيست . پس ، هر يك از اهل مراتب مذكوره بايد تفتيش حال خود كنند و خود را از هواهاى نفسانيه پاك و پاكيزه كنند تا از سبيل حق باز نمانند و از راه سلوك حقيقت گمراه نگردند ، و ابواب رحمت و عواطف ، در هر مقامىهستند ، به روى آنها مفتوح گردد . وَاللَّه وَلِىُّ الهِدايَةِ وَالتَوْفيق . مقام دوم در بيان ذمّ طول امل است و در آن دو فصل است : فصل : در بيان آن‌كه طول امل موجب نسيان آخرت است بدان‌كه اوّل منزل از منازل انسانيت منزل يقظه و بيدارى است ؛ چنانچه مشايخ اهل سلوك در منازل سالكان بيان فرموده‌اند « 1 » . و از براى اين منزل ، چنانچه شيخِ عظيم

--> ( 1 ) - منازل السائرين ، ص 35 ، قسم البدايات ، باب اليقظة ؛ شرح منازل السائرين ، كاشانى ، ص 34 .